اختلالات روانی و تاثیر آن در روابط زناشویی

اغلب افراد به اشتباه فکر می کنند اگر مشکلی در سازوکار جنسی آن ها وجود دارد، حتما ایراد از هورمون های جنسی و یا اندام تناسلی آن ها است و در مراجعه به پزشک تاکید به بررسی صرف این موارد دارند و صحبت از مسائل روانی، درگیری های ذهنی یا مشکلات خانوادگی را اضافه و خارج از موضوع تلقی می کنند و به راحتی از کنار آن عبور می کنند.

در اینجا توجه به این مساله ضروری به نظر می رسد که اندام تناسلی مثل باقی ارگان های بدن نظیر چشم فقط یک گیرنده است و درک اصلی لذت، برانگیختگی و بخش مهمی از ارگاسم بر عهده مغز شما است.

بدین ترتیب نقش مهم ذهن و تحریکات روانی برای لذت بخشیدن به انسان در عمل جنسی برجسته شده و اینطور نتیجه گیری می گردد که برای داشتن یک رابطه زناشویی خوب اول از همه باید سلامت روان مناسبی داشت.

اختلالات روانی و بعضی از درمان های دارویی مربوطه، می توانند روی مراحل مختلف رابطه جنسی نظیر میل جنسی، تحریک پذیری و برانگیختگی، نعوظ، ارگاسم و انزال تاثیرات مخربی ایجاد کند که در این مقاله سعی شده به بعضی از اختلالات شایع روانپزشکی و ارتباط آن با مشکلات جنسی زنان و مردان اشاره شود.

اختلالات خلقی

یکی از شایعترین و البته مهمترین اختلالات روانپزشکی، افسردگی است که با علائمی نظیر خلق افسرده، کاهش لذت، کاهش یا افزایش خواب و اشتها، بی قراری یا کندی روانی حرکتی، احساس خستگی، کاهش توانایی تفکر و تمرکز، احساس بی ارزشی یا گناه، افکار تکراری مربوط به مرگ یا خودکشی و… در طی یک دوره حداقل دو هفته ای خود را نشان می دهد.

علاوه بر این موارد فرد افسرده اغلب برای برقراری یک رابطه جنسی خوب، حوصله، انگیزه، انرژی و تمرکز ذهنی لازم را ندارد و کاهش میل جنسی، اختلال در نعوظ و تحریک پذیری، ناتوانی در رسیدن به اوج لذت جنسی، درد حین رابطه جنسی و… در این افراد مشاهده می شود.

اگرچه در برخی از بیماران که دچار افسردگی آتیپیک هستند، تمایل به برقراری رابطه جنسی به طور افراطی بالا می رود که آن هم بیمارگونه بوده و نیازمند درمان مناسب است.

مانیا که نقطه مقابل افسردگی است و با خلق بالا، انرژی و فعالیت زیاد، پرخاشگری، افزایش اعتماد به نفس، پرحرفی، حواس پرتی، پرش افکار و.. در یک دوره حداقل یک هفته ای خود را نشان می دهد، می تواند با میل جنسی زیاد فرد و فعالیت هایی با پیامدهای مخرب و دردناک نظیر بی مبالاتی های جنسی همراه باشد که به طور اورژانسی نیازمند درمان است.

بیماری های روانپزشکی و اختلالات جنسی

بیماری های روانپزشکی و اختلالات جنسی

اختلالات اضطرابی

یکی دیگر از شایعترین اختلالات روانپزشکی موجود اختلال اضطرابی است، که البته انواع مختلفی دارد مثل اختلال وحشت زدگی (پانیک)، جمعیت هراسی، هراس اختصاصی و اضطراب فراگیر و…که از عمومی ترین علائم آن می توان به اضطراب و نگرانی مفرط، خستگی زودهنگام، اشکال در تمرکز، تحریک پذیری، اختلال خواب، تنیدگی عضلانی، بی قراری و بیتابی در اکثر روزها اشاره داشت.

بیشتر بخوانید
آنچه در مورد اختلال پانیک باید بدانید

در اینجا فرد مبتلا به اختلال اضطرابی، تمرکز و انرژی لازم را حین رابطه جنسی نداشته و اختلال در تحریک پذیری، نعوظ و ارگاسم ایجاد خواهد شد، ضمن آنکه ممکن است به دلیل احساس انقباض و تنیدگی عضلانی خصوصا در عضلات کف لگن برای یک خانم، احساس درد حین رابطه و حتی واژینیسموس (دخول غیرممکن) ایجاد شود. همچنین در مطالعات ارتباط بین سطح اضطراب و انزال زودرس در آقایان کاملا مشاهده می شود.

در این باره می توانید به مقاله روان درمانی واژینیسموس مراجعه کنید.

گاهی افرادی که سطح اضطرابی بالایی دارند دچار اعتیاد جنسی می شوند و علیرغم سطح میل جنسی نه چندان زیاد، اما به شکل افراطی و بدون توجه به عواقب منفی این مساله، وارد فعالیت های جنسی مختلف می شوند و به دنبال ارضای جنسی، به طور موقت احساس سرخوشی و آرامش و رهایی از تنش می کنند، هر چند که این حال خوب گذرا است و مجددا احساس اضطراب با شدت بیشتری بر می گردد و این چرخه تکرار می شود.

اختلال وسواسی جبری

همه ما وسواس را کمابیش با مشخصه اصلی آن یعنی افکار، تکانه ها و تصاویر ناخواسته و تکراری و مزاحم (وسواس فکری) و هچنین رفتارهای تکرار شونده و آئین مند (وسواس عملی) می شناسیم.

اختلالات جنسی در بیماران مبتلا به وسواس شایع است و می تواند مربوط به آسیب شناسی روانی و یا عوارض دارویی باشد.

برای نمونه فرد مبتلا به وسواس تمیزی، از هر چیزی که باعث الودگی می شود پرهیز می کند و احساس چندش و انزجار دارد. این اجتناب در عمل جنسی می تواند دامنه وسیعی از بوسیدن، لمس بدن و تماس با ترشحات بدن را شامل شود.

یا بیماری که درگیر وسواس نظم و ترتیب است باید همه چیز در اطراف او مرتب باشد و الزاما در جای مشخص، زمان معلوم و با ترتیب و موالات خاص و باید ها و نبایدهای از پیش تعریف شده، وارد رابطه شود که این مساله شریک جنسی وی را نیز آزرده خاطر خواهد کرد.

افراد مبتلا به اختلال وسواس فکری ممکن است به علت اشتغال ذهنی مداوم، هنگام رابطه جنسی بر روی سرنخ های جنسی و اصل فعالیت جنسی تمرکز چندانی نداشته باشند و این حواسپرتی به هنگام رابطه با برانگیختگی جنسی تداخل خواهد داشت.

بیشتر بخوانید
اختلال وسواسی اجباری

مبتلایان به وسواس احساس نیاز افراطی به کنترل افکار دارند، در حالی که لازمه داشتن یک ارگاسم خوب این است که فرد خودش و ذهنش را رها کند و در احساساتش غرق شود و فارغ از امور دیگر باشد.

بنابراین وسواس از راه های مختلف، زندگی جنسی فرد را متاثر می کند و لازم است مورد توجه قرار گیرد.

اختلال وسواس فکری و تاثیر آن در روابط-جنسی

اختلال وسواس فکری و تاثیر آن در روابط-جنسی

اختلال بدریخت انگاری بدن

از جمله اختلالات روانی دیگر که در زیرگروه وسواس قرار می گیرد، اختلال بدریخت انگاری بدن است که در آن فرد مشغولیت ذهنی با یک یا چند نقص و عیب تصوری در ظاهر جسمانی خود دارد که از نظر دیگران بی اهمیت است یا قابل مشاهده نیست و ممکن است رفتارهای تکراری (وارسی خود در آینه) و یا فعالیت های ذهنی ( مقایسه ظاهر خود با دیگران) در واکنش به دلواپسی های مربوط به ظاهر را انجام دهد.

این اختلال ممکن است در قالب نگرانی هایی مربوط به سایز الت تناسلی در آقایان، شکل و رنگ ناحیه جنسی و سایز سینه ها در خانم ها خود را نشان دهد، چنین افرادی در حین سکس اغلب مضطرب و ناراحت اند و تاکید به خاموش بودن چراغ و دیده نشدن و همچنین کوتاه بودن زمان نزدیکی دارند. به دنبال این موضوع فرد دچار اختلال در میل جنسی، تحریک و لذت و اشکال در ارگاسم و درد خواهد شد.

اختلال کم توجهی بزرگسالان

بزرگسالانی که مبتلا به اختلال کم توجهی تکانشگری هستند،  قادر نیستند به جزئیات موضوع توجه کرده و تمرکز خود را تا پایان تکلیف حفظ کنند.

این افراد  به راحتی حواسشان با محرک های خارجی پرت شده و فعالیت هایی که نیازمند فعالیت مستمر ذهنی است آن ها را خسته و دلزده می کند و تمایلی به انتظار کشیدن ندارند. نتیجه آنکه فرد مبتلا به این اختلال در حین فعالیت جنسی نیز دچار مشکلاتی نظیر حواس پرتی شده و نمی تواند خیلی خوب روی محرک های جنسی و حس های خود متمرکز شود و در برانگیختگی و ارگاسم احتمالا مشکلاتی خواهد داشت.

اختلال کم توجهی بزرگسالان

اختلال کم توجهی بزرگسالان

اختلالات خواب

نارضایتی از کیفیت یا کمیت خواب، اشکال در به خواب رفتن، حفظ خواب، یا بیدار شدن زودهنگام از خواب که به مدت حداقل سه ماه طول بکشد و منجر به افت عملکرد فرد در حوزه های مختلف شود به نوعی اختلال خواب محسوب می شود و می تواند عملکرد جنسی فرد را از ابتدا تا انتها دستخوش ایراد کند.

فردی که خوب نخوابد، انرژی و تمرکز ندارد، خستگی او را بی حوصله و کم تحمل می کند و کیفیت رابطه جنسی وی نیز به خطر می افتد.

اختلالات روان پریشانه

اختلالات هذیانی، اسکیزوفرنیا، اختلال اسکیزوفرنیفرم و اسکیزوافکتیو و سایر اختلالات روان پریشانه که با علائمی نظیر هذیان گویی، توهم، گفتار یا رفتار آشفته، بی ارادگی، عدم توجه به بهداشت فردی و… همراه هستند، می تواند قضاوت و منطق فرد را مختل کرده و عملکرد جنسی اش را نیز متاثر کند.

بیشتر بخوانید
بی خوابی زیاد نشانه چیست؟

بطور مثال فردی که نسبت به پارتنر خود بدبین است و اختلال هذیانی از نوع حسادت دارد، متعاقبا دچار اشکال در میل جنسی یا عدم برانگیختگی و ایراد در انزال می شود

اعتیاد به الکل و مواد

اعتیاد در علم روانپزشکی یک بیماری تلقی می شود و نیاز به درمان دارد. اعتیاد به انواع مواد از سیگار و الکل و مخدرها گرفته تا مصرف حشیش و شیشه و… می تواند ساز و کار جنسی فرد را شدیدا بهم بریزد.

چنین به نظر می رسد که الکل و یا مخدرها در ابتدای مصرف به علت کاهش اضطراب و برداشتن مهارهای روانی فرد و ارتقا اعتماد به نفس و خلق فرد باعث افزایش میل و بهبود عملکرد جنسی فرد می شوند.

در حالی که به علت ایجاد وابستگی و کاهش سطح هورمون های جنسی مردانه، نهایتا زندگی جنسی فرد با مشکلات جدی رو به رو خواهد شد. همچنین افراد بعد از تجربه سکس توام با مصرف شیشه یا سایر محرک ها نمی توانند بدون مواد و به طور طبیعی به آن سطح از میل و لذت جنسی و ارگاسم دست یابند.

اعتیاد به الکل و مواد مخدر و تاثیر آن در روابط جنسی

اعتیاد به الکل و مواد مخدر و تاثیر آن در روابط جنسی

اختلالات شخصیتی

افراد با یک سری از اختلالات شخصیتی نظیر اختلال شخصیت خودشیفته، شخصیت وسواسی، نمایشی و مرزی در عملکرد جنسی شدیدا دچار اشکال می شوند که تشخیص این اختلالات کمی پیچیده تر از اختلالات اولیه روانپزشکی است و نیاز به مصابه اختصاصی و انجام تست های روانشناسی دارد.

اغلب این افراد مشکلاتی همچون ترس از دست دادن کنترل، ترس از صمیمیت و از دست دادن خودمختاری، ترس از طرد شدن و… دارند که همین مسائل هسته اصلی علل اختلال جنسی را در آن ها تشکیل می دهد.

در افراد با اختلال شخصیت مرزی تمایل به رفتارهای پرخطر و آسیب رسان مثلا شرکت در روابط جنسی متعدد و نامتعارف و ناامن وجود دارد. درمان در این افراد طولانی است و اغلب روانکاوی لازم است.

سخن پایانی

هر جا که مساله اختلال جنسی مطرح می شود، اهمیت بررسی سلامت روانی از جایگاه مهمی برخوردار است. با مراجعه به بهترین کلینیک روانشناسی در تهران و بهره مندی از جلسات مشاوره و روان درمانی تحت نظر متخصصین کلینیک ویان، می توانید به درمان این مشکلات بپردازید.

در این بین باید به عوارض برخی از داروهای روانپزشکی بر روی عملکرد جنسی فرد نیز توجه ویژه داشت و در صورت بروز مشکل حتما مراتب را به اطلاع روانپزشک خود برسانید. چرا که این مساله راهکارهای درمانی خاص خودش را دارد و عارضه جنسی ناشی از داروها کوتاه مدت و کاملا قابل جبران است.

نویسنده: دکتر بهاره صباغ ابریشمی، روانپزشک و درمانگر مشکلات جنسی و خانواده

0 دیدگاه

یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پانزده + بیست =

Call Now Buttonتماس با ما