مغز فرد مبتلا به اوتیسم چگونه عمل میکند؟
گروه روانپزشکی ویان / کودک و نوجوان / مغز فرد مبتلا به اوتیسم چگونه عمل میکند؟
مدت زمان مطالعه ۶ دقیقه

یکی از مشکلات و اختلالاتی که بیشتر در کودکان رخ می دهد اوتیسم است که امروزه بسیار زیاد مورد توجه واقع شده است. شاید برایتان جالب باشد تا بدانید، عملکرد مغز مبتلایان به اوتیسم چگونه است و چه تفاوت هایی با انسان طبیعی دارد. در ادامه به بررسی عملکرد مغز می پردازیم و جهان را از دید مبتلایان به اوتیسم می بینیم.

بررسي عملكرد مغز در مبتلايان اوتیسم

اختلالات روانشناختى از هر نوعى كه باشند، به عملكرد مغز بسيار مرتبط اند. اختلال اوتیسم نيز ريشه در عملكرد مغز دارد.

يافته ها نشان مي دهند كه در مغز افراد مبتلا به اوتیسم اختلالاتى وجود دارند كه بيشتر در پردازش اطلاعات خود را نشان مي دهد. مطالعات انجام شده بيان مي كنند كه مدارهاى مغزى با رتبه های بالاتر در افراد اتیستیک رشد نیافته اند. بنابراین افراد اتیستیک برای عملکرد خود به مدارهای دارای رتبه های پایین تر تکیه می کنند.

در واقع اختلال طيف اوتیسم يك نشانگان قطع اتصال است. براى مثال زبان در مغز افراد عادى در قسمت زبانى نيمكره چپ پردازش مي شود. در يك مطالعه افراد مبتلا به اوتیسم نيز زبان را در ناحيه زبانى نيمكره چپ پردازش مي كردند ولى در منطقه ورنيكه (ناحيه پردازش معنايى ) نسبت به ناحيه بروكا (پردازش بيانى) فعاليت بيشترى وجود داشت و هماهنگى پردازش اطلاعات دز مغز افراد مبتلا به اوتیسم كاهش يافته است.

مبتلايان به اختلالات طيف اوتیسم داراى طيف وسيعى از نقاط قوت و ضعف شناختى هستند كه در زير اشاره مي شود.

عملکرد مغز در کودکان اوتیسم

اختلالات در مغز، بیشتر در پردازش اطلاعات خود را نشان می دهد.

 

برخی ویژگی های کودکان مبتلا به اوتیسم

مشكلات توجه

افراد مبتلا به اوتیسم، مشكلاتى در زمينه “توجه” نشان مي دهند. اما اين بدين معنا نيست كه اصلا نمي توانند توجه داشته باشند، در واقع اين كودكان توجه “بيش از حد” متمركزى دارند و “تنها” به برخي از نشانه هاى محيط توجه نشان مي دهند و در انتقال توجه از موضوعى به موضوع ديگر دچار مشكل هستند.

از سويى ديگر، يكي از مشكلات عمده توجه در كودكان مبتلا به اوتیسم، نوعى از توجه است كه آن را “توجه اشتراكى” مي دانيم. توجه اشتراكى به معناي توجه مشترك با فرد يا افراد ديگر به يك موضوع است. مثلا پيگيرى نگاه يك فرد ديگر، نمونه اى از رفتار نيازمند توجه اشتراكى است. مطالعات نشان داده اند كه تفاوت توجه كودكان ٢ تا ٦ ماهه به چشم ها، مي تواند يك پيش بينى كننده قوى براى دريافت تشخيص اختلالات طيف اوتیسم در سنين بعدى باشد.

شناخت اجتماعى

شناخت اجتماعي توانايى شناسايى، پردازش و ارائه پاسخ به محرك هاى اجتماعى است. مغز اجتماعى چهار جز دارد: جز اول خودآگاهى است. يعنى آگاهى از رفتار خود براى اينكه كودك بتواند آن را با هنجارهاى گروه تطبيق دهد. جز دوم: آگاهى از حالات ذهنى ديگران يا ذهن خوانى است. به عبارت ديگر، هر فرد براى تعامل اجتماعى به “تئوري ذهن” يا توانايى نسبت دادن حالات ذهنى به ديگران نياز دارد. جز سوم شناسايى تهديدها به خصوص در موقعيت هاى پيچيده است. يعنى بتواند بين دانش قبلى و انتظارات و هنجارهاى اجتماعى تضاد را حل كند. در اخر جز چهارم: خودتنظيمى است. توانايى اصلاح رفتار اشتباه يا نامتناسب خود با هنجار و بافت اجتماعى خودتنظيمى نام دارد.

درك خود

درك خود از پايه اى ترين دامنه هاى شناخت اجتماعى است. كودكان با تحول طبيعى در حدود ١٨ ماهگى مي توانند خود را در آيينه تشخيص دهند. درحالى كه كودكان مبتلا به اختلالات طيف اوتیسم در كسب اين توانايي تأخير تحولى دارند.

كودكان مبتلا به اختلال اوتیسم عموما شكل نادرست و غيرمعمولى از ضماير را بكار مي برند. مرز بين خود و ديگرى در این کودکان به خوبى شكل نگرفته است و در تمايز خود از ديگرى دچار مشكل هستند. اين كودكان اغلب از نام خود به جاي واژه ي من استفاده مي كنند. همينطور نمي توانند عملكرد خود را به خاطر بسپارند.

آيا نقص هوش در مبتلايان اوتیسم وجود دارد؟

اوتیسم معمولا با عقب ماندگي ذهنى تداعى مي شود. اما در يك مطالعه مشخص شده است كه يك چهارم كودكان داراى اختلال اوتیسم از نظر هوشى در حد مرزى و یا بالاتر هستند. امروزه اوتیسم با عملكرد بالا (با ضريب هوشى بيشتر از٧٠) رايج تر است.

اما كودكان مبتلا به اختلال اوتیسم، پراكندگى وسيعى در خرده آزمون هاى هوش نشان مي دهند. اين كودكان معمولا كمترين مهارت را در تكاليفى كه مستلزم زبان، استدلال، يكپارچگى و مرتب كردن است، نشان مي دهند.

در مقابل در تكاليفى كه مستلزم پردازش فضايى و ديدارى، توجه به جزييات و توانايى حافظه طوطى وار است، مهارت بيشترى دارند. در مقابل نقايصى در درك شنيدارى و حافظه كلامى و نيز در تلفظ و دامنه لغات نشان مي دهند. لازم به ذكر است كه اين مهارت هاى تضعيف شده در اختلال اوتیسم را مي توان با تمرين و درمان تا حدى بهبود بخشيد.

از طرفی ممکن است کودکی به دلیل وجود اضطراب در زمان انجام تست ها و یا در کل در تمام فرایند های شناختی عملکردی پایین تر از توان خود را نشان دهد.  این امر را می توان در کودکان اتیستیک نیز مشاهده نمود. این کودک ممکن است با هوشبهری خوب ولى در سطح پايين تر ظاهر شود ( معمولا كودكان مبتلا به اوتیسم سطح بالايى از اضطراب را تحمل مي كنند). به همین خاطر و به دلیل اصول علم روانشناسی و روانسنجی و با شناختی که از اختلال طیف اوتیسم به وجود آمده نمی توان به سادگی ارتباط منطقی، همراه با استدلال و مستندی میان دسته بندی هوشبهر، IQ  و سطوح اختلال طیف اوتیسم برقرار نمود.

اوتیسم

توانایی های فضایی در کودکان مبتلا به اوتیسم

توانايى فضايى

همانطور كه گفته شد، افراد داراى اختلال اوتیسم در تكاليفى كه مستلزم پردازش ديدارى و توجه به جزييات ديدارى است، خوب عمل مي كنند. حتى تحقيقات نشان داده است كه افراد مبتلا به اختلال اوتیسم ممكن است در انجام برخي از اين تكاليف نسبت به افراد با تحول طبيعي عملكرد بهترى داشته باشند.

شناخت محيط در افراد مبتلا به اختلال اوتیسم بسيار متمركز بر جزييات بنظر مي رسد. يكى از دلايلى كه افراد مبتلا به اوتیسم دنيا را متفاوت از ديگران درك مي كنند همين موضوع است. از سويى ديگر در “چرخش ذهنى” دچار مشكل هستند. مي توان اين موضوع را به تئورى ذهن نيز مربوط دانست. تئورى ذهن در تعريفى ساده، به معناى درك احساسات و افكار در خود و ديگرى است. اما كودكان مبتلا به اختلال اوتیسم نمي توانند افكار، احساسات خود و اغلب ديگرى را مانند جمعيت عادى درك نمايند.

سخن پایانی

در اخر بايد توجه داشت كه تمام موارد ذكر شده نشان مي دهد كه با توجه به مغز متفاوت كودكان مبتلا به اوتیسم، آنها جهان را متفاوت از ساير افراد مي بينند و ادراك مي كنند. پس لازم است براي بهبود حال اين كودكان جهان از زاويه ديد آنها نگريسته شود.

از سويى ديگر؛ اوتیسم يك اختلال طيفى است. بدين معنا كه اوتیسم ممكن است از طيف بسيار شديد تا بسيار خفيف متغير باشد و شدت علائم شناختى هم در مبتلايان اوتیسم در طيفى وسيع قرار مي گيرد و با توجه به شدت نشانه هاى شناختى، بهبودى در مغز كودكان اوتیسم با تمرين و درمان حاصل مي شود.

نسیم کاظمی، کاندیدای دکتری روانشناسی، روانشناس و رواندرمانگر

برچسب ها:
پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

0 دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

چهار + بیست =

Call Now Buttonتماس با ما