سال‌های نوجوانی می‌تواند دورانی شدید و پرآشوب باشد. اگرچه دمدمی مزاج و تحریک‌پذیر بودن نوجوانان امری عادی است، اما گاهی اوقات می‌توانند دچار چالش‌های سلامت روان جدی شوند که نیاز به رسیدگی دارند.اگر نوجوان شما شاهد یک رویداد آسیب‌زا بوده یا یک تجربه آسیب‌زا داشته است، ممکن است از خود بپرسید که آیا ممکن است به PTSD مبتلا شده باشد. آنها حتی ممکن است علائم PTSD مانند فلش بک به رویداد، کابوس، افزایش آشفتگی، بی‌حسی عاطفی یا مشکل در تمرکز در مدرسه را نشان دهند.مدیریت PTSD در یک نوجوان می‌تواند برای همه افراد درگیر بسیار دشوار باشد، اما همین که نگران هستید، اولین قدم مثبت و امیدوارکننده است. بیایید نگاهی به PTSD در نوجوانان بیندازیم – علائم و نشانه‌ها، علت­ها و گزینه‌های درمانی موجود.

اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) توسط هر کسی که در معرض آسیب‌های روحی، از جمله شاهد خشونت، بلایای طبیعی، تصادفات، تیراندازی یا قربانی سوء استفاده جنسی یا جسمی بودن قرار گرفته باشد، تجربه می‌شود. آسیب‌هایی مانند از دست دادن اعضای خانواده، طلاق و رها شدن نیز می‌توانند باعث PTSD شوند.

شیوع اختلال استرس پس از سانحه در نوجوان

متأسفانه، کودکان و نوجوانان از آسیب‌های روانی مصون نیستند و می‌توانند در نتیجه یک تجربه آسیب‌زا، PTSD را تجربه کنند. تخمین زده می‌شود که 5٪ از نوجوانان 13 تا 18 ساله PTSD را تجربه می‌کنند. دختران بیشتر از پسران احتمال ابتلا به آن را دارند. شیوع PTSD در دختران حدود 8٪ و در پسران 2.3٪ است. برخی از محققان تخمین می‌زنند که PTSD در واقع در جمعیت نوجوانان کمی بیشتر از بزرگسالان است.

متاسفانه، تعداد کودکانی که در دوران کودکی یا نوجوانی دچار تروما می‌شوند قابل توجه است. حدود دو سوم کودکان تا سن 16 سالگی حداقل یک تروما را تجربه می‌کنند. هرچه فرد بزرگتر باشد، احتمال بیشتری دارد که بیش از یک رویداد آسیب‌زا را تجربه کند و در نتیجه احتمال ابتلا به PTSD افزایش می‌یابد.

وضعیت علایم در طول زمان

PTSD در نوجوانان چیزی است که باید جدی گرفته شود. برای برخی از افراد علائم اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) ممکن است در ماه‌های پس از یک رویداد آسیب‌زا شدید باشد و پس از آن فروکش کند. اما نوجوانان ممکن است این علائم را سال‌ها تجربه کنند، اگر درمان نشوند.اختلال استرس پس از سانحه درمان نشده می‌تواند عواقب شدیدی داشته باشد، از جمله مشکلات مزمن خواب، افسردگی، سوء مصرف مواد و مشکلات در کار یا عملکرد در زندگی روزمره. علاوه بر این، بین اختلال استرس پس از سانحه در نوجوانان و افزایش افکار خودکشی ارتباط وجود دارد.

علائم و تشخیص اختلال استرس پس از سانحه

علائم

هر کسی PTSD را کمی متفاوت تجربه می‌کند. گاهی اوقات علائم آن آشکارتر است به راحتی می­توان تشخیص داد. در مواقع دیگر، تشخیص آن مشکل است، به عبارتی به شکل پنهان اتفاق می­افتد. نوجوانان علائم را بیشتر نوع پنهان آن را تجربه می‌کنند و تشخیص علائم برای افراد دیگر، حتی گاهی خانواده، دشوارتر خواهد بود.

در اینجا برخی از رایج‌ترین علائم اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) در کودکان و نوجوانان آمده است:

• فلش بک به تجربه آسیب‌زا
• یادآوری یا تجربه مجدد مداوم رویداد یا تجربه آسیب زا
• افزایش کابوس‌ها
• بی‌خوابی
• احساس “کرختی” و افسردگی
• به راحتی توسط چیزهایی که آنها را به یاد رویداد آسیب‌زا می‌اندازد، برانگیخته می‌شوند
• افزایش خشم و تحریک‌پذیری
• احتمال بروز وحشت‌زدگی سریع
• کناره‌گیری از دوستان، تجربیاتی که قبلاً از آنها لذت می‌بردند
• مشکل در مدرسه، از جمله مشکل در تمرکز و تکمیل کار
• عدم تمایل به صحبت در مورد رویداد آسیب‌زا
• تمایل به اجتناب از هر چیز یا هر کسی که با تروما مرتبط است

علائم PTSD در نوجوانان چگونه با بزرگسالان متفاوت است؟

علائم PTSD در نوجوانان بیشتر شبیه علائم PTSD در بزرگسالان است و عموماً با علایم کودکان فرق می­کند. در عین حال، نوجوانان مبتلا به PTSD ممکن است بیشتر از بزرگسالان در بازی ها به نحوی رفتار کنند که گویی در حال بازسازی تجربه آسیب زا هستند. برای مثل بازی با تفنگ اسباب بازی و به رگبار گرفتن بقیه، در نوجوانی که سابقه این بازی را نداشته است. نوجوانان همچنین ممکن است رفتارهای پرخاشگرانه‌تری نشان دهند و تکانشی عمل کنند. رفتارهای تکانشی همچون، پرخوری، ولخرجی، تصمیمات ناگهانی و…

درست مانند بزرگسالان، اختلال استرس پس از سانحه در نوجوانان می تواند ناشی از یک رویداد یا تجربه آسیب‌زا باشد. این آسیب‌ها ممکن است برای والدین به وضوح شناخته شده باشند، مانند زمانی که یک نوجوان شاهد خشونت یا یک فاجعه طبیعی است. اما سایر آسیب‌ها ممکن است به خوبی تعریف نشده باشند – و حتی برای والدین ناشناخته باقی بمانند – مانند زمانی که یک نوجوان مورد آزار جنسی قرار می‌گیرد یا در یک رابطه عاطفی آزاردهنده قرار دارد.

مقابله با اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)

برخی از شایع‌ترین حوادث مرتبط با اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) در نوجوانان عبارتند از:

• شاهد هر رویداد خشونت‌آمیز یا مجرمانه
• شاهد خشونت خانگی یا خشونت اجتماعی
• قربانی خشونت یا سوءاستفاده یا فریبکاری جنسی
• مشاهده تیراندازی
• بلایای طبیعی، مانند گردباد، زلزله، آتش‌سوزی یا سیل
• تصادفات، از جمله تصادفات رانندگی و سقوط هواپیما
• از دست دادن یکی از اعضای خانواده
• تماشای مبارزه یکی از اعضای خانواده با یک بیماری جدی
• آسیب‌های دوران کودکی، مانند رها شدن یا طلاق
• تجربه سوءاستفاده (جنسی، جسمی، عاطفی/روانی)

PTSD به چند عامل بستگی دارد، از جمله اینکه شدت مواجهه با رویداد آسیب‌زا چقدر بوده، فرد چه تعداد آسیب در طول زندگی خود تجربه کرده‌، چه بیماری‌های روانی از قبل داشته‌ و چه میزان حمایت دریافت کرده‌اند.

تشخیص و درمان

جای امیدواری بسیاری است که نوجوانی که به استرس پس از سانحه مبتلاست، بتواند سلامت روان خود را به دست آورد. درمان مناسب می‌تواند به آنها کمک کند تا آسیب خود را پردازش ذهنی کنند، یاد بگیرند که با آن کنار بیایند و با تاب‌آوری بیشتری از این تجربه بیرون بیایند.

اگر مشکوک هستید که نوجوان شما PTSD دارد، اولین قدم شما تشخیص است. می‌توانید این کار را با مراجعه به متخصصین حوزه سلامت روان فرزندتان انجام دهید؛ از جمله روانشناس، مشاوره مدرسه، روانپزشک. گاهی یک متخصص در سایر زمینه­های پزشکی می­تواند علایم PTSD را تشخیص دهد و نوجوان را به متخصص روانپزشک ارجاع دهد. اگر مشخص باشد که نوجوان شما PTSD را تجربه می‌کند، احتمالاً درمان توصیه می‌شود.

درمان‌هایی که می‌توانند PTSD را در نوجوانان با موفقیت درمان کنند عبارتند از:

درمان شناختی رفتاری: این مدل درمان به نوجوان شما کمک می کند الگوهای فکری و واکنش‌های عاطفی/جسمی خود به آسیب را بهتر درک کند و و بتواند با ابزارهایی مثل مدیریت خلق و هیجان، تحمل پریشانی و غیره علایم این اختلال را بهبود بخشد.

نوجوانان علاوه بر درمان، ممکن است برای درمان این اختلال و کاهش علایم به دارو درمانی نیاز داشته باشند. داروهایی که برای درمان PTSD در نوجوانان استفاده می‌شوند شامل داروهای ضد افسردگی، مانند مهارکننده‌های انتخابی بازجذب سروتونین (SSRIs) و همچنین داروهای ضد اضطراب هستند، که با تشخیص و مدیریت دارویی روانپزشک و البته متناسب با شرایط نوجوان از این داروها استفاده می­شود.

مهم است که به خاطر داشته باشید نوجوانان ممکن است در صحبت کردن در مورد احساسات خود یا رویداد یا تجربه آسیب‌زایی که باعث ایجاد علائم آنها شده است، مشکل داشته باشند. پیدا کردن یک متخصص سلامت روان که نوجوان شما با او احساس راحتی کند، موضوعی کلیدی است.گاهی اوقات نوجوان با چند درمانگر صحبت می­کند تا بتواند درمانگری که بهتر او را درک می­کند و با ویژگی­های شخصیتی او سازگار است را پیدا کند.

اگر والدین یا مراقب نوجوانی هستید که علائم PTSD را نشان می‌دهد، قابل درک است که از آنچه شاهد آن هستید، مضطرب و ناراحت باشید و بخواهید هر کاری از دستتان برمی‌آید انجام دهید تا به نوجوان خود کمک کنید تا احساس بهتری داشته باشد. خبر خوب این است که والدین و مراقبان نقش مهمی در بهبود نوجوان خود دارند. شما نه تنها می‌توانید به نوجوان خود کمک کنید تا مراقبت مورد نیاز خود را پیدا کند، بلکه تحقیقات نشان می‌دهد نوجوانانی که از حمایت والدین برخوردارند، در مواجهه با اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) احتمال بیشتری دارد که به خوبی عمل کنند. خوشبختانه، اگرچه اختلال استرس پس از سانحه در نوجوانان جدی است و باید به آن رسیدگی شود، اما روش‌های موثری برای درمان آن وجود دارد و نوجوانان مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه می‌توانند زندگی کامل و شادی داشته باشند.

گروه روانشناسی و روانپزشکی ویان

گروه ویان شامل مجموعه ای از روانپزشکان و روانشناسان برگزیده در حوزه‌های مختلف فوق‌تخصصی است. همه این روانپزشکان و روانشناسان در حوزه کاری خود متبحر بوده و آموزش آکادمیک دیده‌اند.در این مجموعه به طیف گسترده‌ای از مشکلات روانپزشکی و روان‌شناختی کودکان، نوجوانان و بزرگسالان به صورت فردی، زوج، خانواده و گروهی رسیدگی میشود.افتخار ما در گروه ویان، ارائه خدمات مشاوره‌ای و روان‌پزشکی به بیش از ۱۰۰ هزار نفر تا به امروز است.