مراحل رشد گفتاری کودکان

تحقیقات در مورد رشد زبانی کودکان و مراحل رشد گفتاری کودکان روشن ساخته است که بدون تردید، از زمان تولد تا سه سالگی، سال­های حیاتی برای رشد موثر زبانی، شناختی، احساسی و تعاملات بین فردی کودکان است.

در واقع، دلیل این اهمیت این است که در این سال ­ها، مغز با سرعت بالایی رشد کرده و به بلوغ می­رسد؛ بنابراین نسبت به محرکات محیطی حساسیت و واکنش بالایی دارد. در این دوره مغز حداکثر توانایی برای جذب اطلاعات و مهارت­ها را دارا است.

همچنین در صورت عدم وجود محرکات محیطی کافی و مناسب، مغز از حداکثر رشد خود بهره نخواهد برد. در این زمان سیستم های زبانشناختی، شناختی و رفتاری هم شکل گرفته و مستقل می­شوند.

دوره طلایی رشد کودک

در علوم مرتبط با حیطه رشد نوزاد و کودک همواره “دوره  طلایی”  (Golden Time) مطرح می‌گردد که منظور از آن سن پیش از شش سالگی کودک است.

این دوره به لحاظ اهمیت، مهمترین دوره رشد و تکامل کودک در ابعاد مختلف است. این دوران بهترین زمان برای آغاز اقدامات مؤثر و مداخلات “ارتقا سلامت” و “افزایش توانمندی‌های هوشی-شناختی”، “بهبود عملکردهای ارتباطی و کلامی” و همچنین “پی ریزی زیربناهای شخصیتی و اجتماعی کودک” است.

علاوه بر این بیش‌ترین رشد هوشی در کودکان قبل از سن ۸ سالگی اتفاق می‌افتد. بیش از ۹۰ درصد از مراحل  رشد و تکامل کودکان تا سن هشت سالگی است و بیش‌ترین فرصت کودکان برای رشد و بالندگی در این سن اتفاق می‌افتد.

سالهای آغازین زندگی فرصتی برای کودک، خانواده و جامعه است تا از بروز مشکلات پیچیده در دوران مدرسه جلوگیری به عمل آید..

بنابراین با توجه به این موارد توجه به رشد کودک و حساسیت والدین به مشکلاتی که ممکن است کودک در مسیر رشد با آن­ ها مواجه شود ضروری است. محققان حوزه رشد کودک توصیه می­کنند که در صورت بروز مشکلی در روند رشد زبانی، شناختی و رفتاری کودک، والدین از این زمان طلایی استفاده کرده و از متخصصین مربوطه برای مشکلات فرزندانشان کمک تخصصی و حرفه­ای بگیرند.

بهترین زمان برای رشد کلامی و شناختی کودکان

“پدر و مادر بچه هم دیر شروع به حرف زدن کردند!!!” بهانه‌ای برای عدم مراجعه به متخصص

در بسیاری از موارد با وجود آسیب ‌های گفتار و زبان در کودکان، دیده شده که برخی خانواده ها می‌گویند صبر کنیم تا بچه به حرف بی‌افتد و یا اینکه پدر یا مادر بچه هم دیر شروع به حرف زدن کردند و به مرور زمان این مشکل خودبخود حل می­شود.

اما خانواده ها باید بدانند که عوامل زیادی در رشد کودک دخیل است و ممکن است تعلل در مراجعه به متخصص گفتار و زبان باعث طولانی شدن دوره درمان شود.

توصیه می­شود که افراد خانواده در گام اول، به گفتار درمانی مراجعه کنند و تشخیص شروع مداخله یا به تعویق انداختن آن را به متخصص واگذار کنند. بدین ترتیب از روند صحیح رشد ارتباطی و شناختی کودک خود اطمینان حاصل کنند.

مشکلات ناشی از عدم مراجعه به موقع به متخصص

اگر مراجعه کودک به گفتار درمانی به موقع نباشد، ممکن است کودک با وجود مشکل شناختی و زبانی به سن مدرسه برسد، که این موضوع سبب اختلالات یادگیری، اختلالات تلفظی و مشکلات سوادآموزی خواهد شد.

همچنین اگر بتوانیم ارجاع به موقع را انجام دهیم می‌توانیم از عوارض متعددی نظیر کاهش اعتماد به نفس، پرخاشگری، اختلالات یادگیری، مشکلات در مهارت‌های ارتباطی و غیره جلوگیری کنیم.

تا چه سنی برای شروع گفتار کودک منتظر بمانیم؟

مطالعات نشان می ‌دهند که کودکان باید در محدوده سنی ۱۸ تا ۲۴ ماهگی ۵۰ کلمه تولید کنند که اگر این گونه نبود نیازمند بررسی تخصصی است و برای شروع گفتار حداکثر تا ۲ و نیم سالگی باید صبر کرد و نباید برای شروع گفتار تا 4-5 سالگی منتظر ماند.

تا چه سنی برای شروع گفتار کودک منتظر بمانیم؟

زمان مناسب سرمایه گذاری در کودکان

بیش‌ترین سرمایه گذاری در کودکان توسط خانواده و جامعه پس از شروع دوران مدرسه رخ می‌دهد که این موضوع نیاز به اصلاح دارد و در واقع بهتر است تمام سرمایه گذاری برای کودکان در سال اول زندگی صورت گیرد.

هر چه کودکان در این دوره طلایی توانمندی‌ های بیشتری کسب کنند، در سال ‌های بعدی زندگی، مهارت ‌های بالاتری را در حیطه‌ های اجتماعی، تحصیلی و شغلی کسب خواهند کرد.

آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
خوشحال می‌شویم  نظرات، تجربیات یا سوالات خود را در بخش دیدگاه‌ها با ما در میان بگذارید. همراهی شما به ما کمک می‌کند تا محتوای بهتر و مفیدتری برایتان آماده کنیم.

خانم دکترآتوسا مظفر زنگنه کاندیدای دکترای گفتار درمانی – آسیب شناس گفتار و زبان

راه های ارتباطی با کلینیک ویان

مطب سعادت آباد: تهران، سعادت آباد، میدان کاج به سمت جنوب.، اولین کوچه سمت راست(مقدس یا یازدهم)، ورود با خودرو از خیابان پانزدهم، پلاک 3 و 302، طبقه 3

شماره تماس: 02122385718– 02122385679

مطب میرداماد: تهران، میرداماد، میدان مادر، خیابان سنجابی (بهروز)، کوچه یکم سمت راست، پلاک 8 و 17، طبقه

شماره تماس: 02122385718– 02122385679

گروه روانشناسی و روانپزشکی ویان

گروه ویان شامل مجموعه ای از روانپزشکان و روانشناسان برگزیده در حوزه‌های مختلف فوق‌تخصصی است. همه این روانپزشکان و روانشناسان در حوزه کاری خود متبحر بوده و آموزش آکادمیک دیده‌اند.در این مجموعه به طیف گسترده‌ای از مشکلات روانپزشکی و روان‌شناختی کودکان، نوجوانان و بزرگسالان به صورت فردی، زوج، خانواده و گروهی رسیدگی میشود.افتخار ما در گروه ویان، ارائه خدمات مشاوره‌ای و روان‌پزشکی به بیش از ۱۰۰ هزار نفر تا به امروز است.